Džon Rid

Na današnji dan 1920. godine umro je Džon Rid, američki pisac, pesnikJohn_Reed_journalist i publicista.

Džon Rid je u svetu, a i kod nas, najpoznatiji po delu Deset dana koji su potresli svet, svedočanstvu o Oktobarskoj revoluciji. Ipak, za Srbiju je mnogo važnije delo Rat u istočnoj Evropi u kojoj je čak osam poglavlja posvetio našoj zemlji. No, kako je Rid bio socijalista, srpskoj kraljevskoj vladi njegovi napisi nisu mnogo odgovarali, posebno kada se uzme u obzir da je naveliko pisao o Srbiji kao zemlji smrti. Srpska politička i intelektualna elita između dva rata očigledno nije bila spremna da se suoči sa slikom poraza Srbije kako je to Amerikanac prikazao. Ridova knjiga o njegovim doživljajima 1915. u Srbiji je ignorisana. Prevedena je i objavljena tek pedeset godina od završetka Prvog svetskog rata, i to na Cetinju. Danas je možete naći u izdanju novosadskog Prometeja koji je objavio u sklopu svoje edicije Srbija 1914-1918.

Nadežda Petrović

Na današnji dan 1873. godine rođena je Nadežda Petrović. Školovala se u Beogradu i Minhenu i već 1900. imala je svoju prvu samostalnu izložbu u Beogradu. Bila je veliki patriota i humanitarac te ne čudi što je bila jedan od osnivača Kola srpskih sestara. Nadežda Petrović kao književni lik Ona se pojavljuje kao jedan od […]

Prvi srpski knjižar

Kako je i red, na blogu jedne knjižare, predstavljamo vam prvog srpskog knjižara i izdavača, koji je davne 1827. otvorio prvu knjižaru u Beogradu.

Na današnji dan 1790. godine rođen je Gligorije Vozarović, prvi srpski knjižar i izdivač. Otvorio je prvu knjižaru u Beogradu, a u njoj je 1832. osnovana Narodna biblioteka Srbije (tada Biblioteka varoši beogradske). Između ostalog, objavio je celukpna dela Dositeja Obradovića.

Umro je u Beogradu 1848. godine, a na spomeniku je stajao epitaf:

Spomen Gligoriju Vozaroviću, rođ 1. avg 1790 u Ležimiru fruškogorskom, a preminulom 10. jan. 1848 u Beogradu srbskom, kuda ga Srbina dovede plamen ljubovi k srbskom rodu, kome je i čuvstvom i slovom i delom služio, neumorni na polzu, čest i slavu. Postavi zaostavša skorbna supruga Sara Vozarović, rođ. Mihailović.

Danas se ne zna gde mu je grob jer njegova humka zametena prilikom preseljenja groblja na kom je sahranjen.


Red nalaže i da vam kažemo da je na današnji dan 1955. umro Stanislav Vinaver. Nakon što je preživeo golgotu prelaska albanskih planina kao jedan od 1300 kaplara, 1916. upućen je na diplomatske poslove u Francusku i Veliku Britaniju. Posle rata posvetio se novinarstvu i književnosti, a prvi je na srpski preveo Dobrog vojnika ŠvejkaAlisu u zemlji čudaDoživljaje Toma Sojera. Prevodio je sa francuskog, ruskog, poljskog, nemačkog , engleskog i češkog!

Pripadao je modernističkim srpskim književnicima zajedno sa Crnjanskim, Rastkom Petrovićem, Radetom Draincem i drugima.

Pljusak

Najedrio pljusak zračni
U mirise, u prizivne,
U klik zgranut nebovlačni;
U draguljske čežnje slivne

Zaneo nas beut vračni,
Vihrom viju slasti kivne,
Bezbroj sila, ludo bračni
Sni pradrevni, tajne tkivne.

Svud rojevi u spojeve,
Svud spojevi u rojeve,
Drhti, strepi ludosmer –

Svet se spliće, skreće, sleće,
Usmer, osvrt, prah i cveće
U razjaren unezver.